Opieka nad dorosłym dzieckiem z niepełnosprawnością to ogromne wyzwanie. Także finansowe. Koszty rehabilitacji, leczenia, zakupu specjalistycznego sprzętu czy dostosowania mieszkania potrafią szybko obciążyć domowy budżet. Choć w Polsce pomoc oferują różne instytucje – ZUS, PFRON, gminy czy fundacje – wielu opiekunów zastanawia się: czy z tych form wsparcia można korzystać jednocześnie? Dobra wiadomość brzmi: tak, ale trzeba pamiętać, że bardzo duże znaczenie ma tutaj rodzaj świadczenia i zasady jego przyznawania.
Jakie formy wsparcia może otrzymać opiekun dorosłej osoby z niepełnosprawnością?
Wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin płynie z dwóch głównych źródeł: instytucji publicznych oraz organizacji pozarządowych. Jedną z najważniejszych instytucji publicznych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który wypłaca świadczenia wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, np. rentę z tytułu niezdolności do pracy czy dodatek pielęgnacyjny, jeśli spełnione są ustawowe warunki.
Kolejną jednostką jest PFRON udzielający wsparcia finansowego m.in. na zakup sprzętu rehabilitacyjnego i ortopedycznego, likwidację barier architektonicznych, komunikacyjnych i technicznych oraz uczestnictwo w turnusach rehabilitacyjnych. Wnioski najczęściej składa się za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie (PCPR) lub miejskiego ośrodka pomocy rodzinie (MOPR). Oprócz tego Urzędy Gmin mogą przyznawać świadczenia z pomocy społecznej, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze. Zakres wsparcia zależy od sytuacji dochodowej rodziny oraz indywidualnych potrzeb osoby z niepełnosprawnością.
Oprócz instytucji państwowych ogromną rolę odgrywają wspomniane organizacje pozarządowe. Fundacje działają na innych, bardziej elastycznych zasadach niż urzędy. Pomagają sfinansować leczenie, zakup leków czy sprzętu medycznego, często poprzez celowe zbiórki. Zakres pomocy zależy od statutu i regulaminu danej organizacji.
Czy można łączyć świadczenia z różnych źródeł?
W wielu przypadkach korzystanie z kilku źródeł wsparcia jest możliwe, ponieważ dotyczą one różnych potrzeb lub finansują inne wydatki. Przykładowo, dofinansowanie z PFRON do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego nie wyklucza zbierania funduszy za pośrednictwem fundacji na rehabilitację lub leczenie.
Trzeba jednak pamiętać, że niektóre świadczenia publiczne mają określone kryteria dochodowe lub przepisy wyłączające możliwość jednoczesnego pobierania innych świadczeń. Zdarza się również, że dwa podmioty nie mogą finansować tego samego wydatku w pełnej wysokości. Dlatego przed złożeniem wniosku warto dokładnie sprawdzić regulamin programu danej instytucji państwowej lub zapytać instytucję udzielającą wsparcia.
Ponieważ środki publiczne często nie pokrywają całości kosztów opieki, warto szukać wsparcia finansowego w organizacjach pozarządowych. Świetnym przykładem jest tutaj pomoc, jakiej udziela Fundacja Sedeka. Fundacja nie pobiera żadnych prowizji. Umożliwia założenie bezpłatnego subkonta, dzięki któremu można gromadzić środki z darowizn, zbiórek oraz 1,5% podatku. Zgromadzone pieniądze są wypłacane na zasadzie refundacji poniesionych kosztów – wystarczy przedstawić dokumenty potwierdzające wydatek np. opłacenie wyjazdu rehabilitacyjnego, zakup specjalistycznego sprzętu czy środków niezbędnych do codziennego funkcjonowania.
Jak skutecznie zaplanować finansowanie opieki z kilku źródeł?
Najlepiej potraktować poszczególne formy pomocy jak elementy jednej, uzupełniającej się układanki. W praktyce warto sporządzić listę najważniejszych wydatków i sprawdzić, która instytucja finansuje dany cel. Przykładowo:
- świadczenia z ZUS mogą stanowić stałe źródło dochodu osoby z niepełnosprawnością,
- PFRON może pokryć część kosztów zakupu sprzętu rehabilitacyjnego,
- gmina może zapewnić usługi opiekuńcze,
- fundacja dla dorosłych osób z niepełnosprawnością jak np. Fundacja Sedeka, może pomóc zrefundować koszty turnusu rehabilitacyjnego.
Dobrym rozwiązaniem jest również zachowywanie faktur i dokumentów potwierdzających poniesione wydatki. Część programów wymaga ich przedstawienia podczas rozliczania przyznanego dofinansowania.
Jak bezpiecznie korzystać z pomocy?
Łączenie wsparcia z fundacji, PFRON, gminy i ZUS jest możliwe, ponieważ instytucje te realizują różne cele i finansują odmienne potrzeby osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia można pobierać równocześnie i bez ograniczeń. Warto każdorazowo sprawdzić zasady obowiązujące w danym programie, aby uniknąć problemów z rozliczeniem lub utratą prawa do świadczeń. Dobrze zaplanowane korzystanie z dostępnych form pomocy daje większe poczucie bezpieczeństwa zarówno osobie z niepełnosprawnością, jak i jej opiekunowi.
Artykuł sponsorowany
Piszę o niepełnosprawności od 10 lat. Społeczniak.
